Once : Review
وانس یک فیلم معمولی نیست. بهتره بگم که "وانس" یک اتفاق ساده ولی حیرت انگیز بود. فیلم تو جشنواره فیلم کن 2007 شرکت می کنه و تحسین همگان رو بر می انگیزه. و این اتفاق نه فقط در کن بلکه در فستیوال ساندنس و شیکاگو و جشنواره های بسیار دیگه هم می افته. و چرا این اتفاق می افته یک جواب ساده داره. چون "وانس" یه اتفاق ساده ولی حیرت انگیزه. فیلم داستان جوانی رو با بازی "گلن هنسارد" به تصویر می کشه که در یک مغازه تعمیرات جاروبرقی کار میکنه و در مواقعی از روز هم کنار خیابون گیتار می نوازه. شبی در حین نواختن گیتار با دختری مهاجر با بازی مارکتا ایرگلوا که از چک به ایرلند اومده آشنا میشه و این آشنایی تبدیل به جمعی میشه که همگی برای ضبط یک آلبوم موسیقی سخت تلاش می کنن. جان کارنی در دومین حضور جدیش به عنوان یک فیلمساز گامهاش رو محکم برمیداره و در مقام کارگردان و نویسنده، موضوعی رو برای فیلمش انتخاب می کنه که خودش سالها اون رو به صورت حرفه ای دنبال کرده. موسیقی. جان کارنی موسیقی رو با نواختن بیس آغاز کرد و با گلن هنسارد در گروه "د فریمز" می نواخت. گلن هنسارد که در فیلم نقش جوان گیتاریست رو بازی می کنه، گیتاریست و خواننده و بطور کلی رهبر گروه "د فریمز" هست. جان طی سال 91 تا 93 مسئولیت نواختن بیس رو در گروه به عهده می گیره، و بعد از دو سال همکاری از گروه جدا میشه تا فیلمسازی رو دنبال کنه. البته او بعدها ساخت موزیک ویدئوهای گروه رو به عهده می گیره. او طی سالهای 96 تا 2003 چند فیلم کوتاه؛ چند قسمت از یک سریال تلویزیونی و یک فیلم بلند با بازی "سیلین مورفی" می سازه و تلاش او برای ساخت دومین فیلم بلندش؛ در سال 2006 نتیجه میده و"وانس" اثری بی نظیر و درخور توجه از آب در میاد.0
فیلم از داستان پیچیده ای پیروی نمی کنه. چون اصلا پیچیدگی ای در شخصیتها نیست که باعث بشه در بیان داستان تاثیر بذاره. و این بیان کردن راحت داستان به راحت تر شناختن شخصیتها کمک می کنه. دیالوگهای فیلم از ساده ترین حرفهای روزمره انسانها شکل گرفته ولی در عین حال این دیالوگها هستن که شخصیتها رو به ما معرفی می کنن. شخصیتهایی که با حرفهاشون حتی گذشته هاشون رو برای ما تعریف می کنن. اما در "وانس" گاهی دیالوگها جاشون رو به اشعاری که برای آهنگها نوشته شده میدن. یک امتیاز مثبتی که بسیار "هوشمندانه" و "به اندازه" در فیلم استفاده شده. با توجه به قالب بودن موسیقی در موضوع فیلم این مساله پیش بینی میشه که صحنه های نواختن موسیقی جاهایی از فضای فیلم رو تبدیل به یک موزیک ویدئو کنه اما حقیقتا این مساله کاملا به طرز استادانه ای مهار میشه و باعث میشه تا صحنه های نواختن موسیقی و یا حتی صحنه هایی که موسیقی روی صحنه ها پخش میشه کاملا در خدمت فیلم باشه.0
از مهمترین ویژگیهای فیلم، حضور افراد غیر حرفه ای به عنوان بازیگر فیلم هستش. آدمهایی که نقش بازی می کنن (مثل گلن هنسارد و مارکتا ایرگلوا) اما حقیقتا خودشون موزیسین هستن و یا کسانی که نقش یک گروه خیابانی رو بازی می کنن (که حقیقتا نقش واقعی خودشون رو ایفا می کنن) و یا مهندس صدایی که گروه رو تو ضبط آلبومشون همراهی می کنه در نقش خودش ظاهر میشه و همین حضور بازیگران غیر حرفه ای به ساده بودن ساختار روایی فیلم کمک می کنه. البته این نکته رو باید اضافه کنم که این نابازیگران نقشهاشون رو به طرز ماهرانه ای بازی می کنن و درگیر جو دوربین و فیلمسازی قرار نمیشن. فیلم از فیلم برداری روی دست بهره می بره. ویژگی قابل ستایش فیلم که به ساده کردن صحنه ها، شخصیتها و داستان کمک بزرگی می کنه. فیلم برداری روی دست در این فیلم بزرگترین دلیل نزدیکی شما به فیلم هستش. چرا که این مساله باعث میشه تا شما در تمام صحنه ها به عنوان یک فرد ناظر به وقایع حضور داشته باشین. وقتی فیلم، فیلم ساده ای که مبتنی بر شکل گیری روابط انسانها باهم هستش باشه، مطمئن باشید که با ترفند دوربین روی دست خودتون رو تو تمام موقعیتهای فیلم احساس می کنین.0
بد نیست به این موضوع اشاره کنم که فیلم خالی از ایراد نیست. نورپردازی ها، افتادن سایه فیلمبردار روی زمین و نگاه کردن به دوربین در یکی دو صحنه از اشکالات این فیلمه اما جدا از یک مورد آخر شاید بحث نورپردازی فیلم از همون نکاتی باشه که جان کارنی سعی کرده با کمتر پرداختن به اون، فضای فیلم رو تو موقعیتهای حسی حقیقی تری قرار بده. فیلم در بسیاری از صحنه ها از نور طبیعی محیط بهره می بره و از نورهای پروژکتوری و موضعی بسیار کم استفاده شده
"وانس" در بسیاری از محافل سینمایی دنیا نقدهای مثبتی رو دریافت کرده؛ برنده و نامزد جوایز بسیاری شده و حتی در فهرست بهترین فیلمهای سال 2007 قرار گرفته. "وانس" فیلمیست که باید دید. به خاطر جسارت جان کارنی در استفاده از داستانی چنین ساده و پرداخت منحصر به فردش و تبدیل اون به یک اثری که تا مدتها در ذهن شما بمونه. فیلم قصد گفتن هیچ حرف بزرگی رو نداره. راحت و سبکبال بیننده رو به اوج لذت از دیدن یک اثر عاشقانه هدایت می کنه.0
از مهمترین ویژگیهای فیلم، حضور افراد غیر حرفه ای به عنوان بازیگر فیلم هستش. آدمهایی که نقش بازی می کنن (مثل گلن هنسارد و مارکتا ایرگلوا) اما حقیقتا خودشون موزیسین هستن و یا کسانی که نقش یک گروه خیابانی رو بازی می کنن (که حقیقتا نقش واقعی خودشون رو ایفا می کنن) و یا مهندس صدایی که گروه رو تو ضبط آلبومشون همراهی می کنه در نقش خودش ظاهر میشه و همین حضور بازیگران غیر حرفه ای به ساده بودن ساختار روایی فیلم کمک می کنه. البته این نکته رو باید اضافه کنم که این نابازیگران نقشهاشون رو به طرز ماهرانه ای بازی می کنن و درگیر جو دوربین و فیلمسازی قرار نمیشن. فیلم از فیلم برداری روی دست بهره می بره. ویژگی قابل ستایش فیلم که به ساده کردن صحنه ها، شخصیتها و داستان کمک بزرگی می کنه. فیلم برداری روی دست در این فیلم بزرگترین دلیل نزدیکی شما به فیلم هستش. چرا که این مساله باعث میشه تا شما در تمام صحنه ها به عنوان یک فرد ناظر به وقایع حضور داشته باشین. وقتی فیلم، فیلم ساده ای که مبتنی بر شکل گیری روابط انسانها باهم هستش باشه، مطمئن باشید که با ترفند دوربین روی دست خودتون رو تو تمام موقعیتهای فیلم احساس می کنین.0
بد نیست به این موضوع اشاره کنم که فیلم خالی از ایراد نیست. نورپردازی ها، افتادن سایه فیلمبردار روی زمین و نگاه کردن به دوربین در یکی دو صحنه از اشکالات این فیلمه اما جدا از یک مورد آخر شاید بحث نورپردازی فیلم از همون نکاتی باشه که جان کارنی سعی کرده با کمتر پرداختن به اون، فضای فیلم رو تو موقعیتهای حسی حقیقی تری قرار بده. فیلم در بسیاری از صحنه ها از نور طبیعی محیط بهره می بره و از نورهای پروژکتوری و موضعی بسیار کم استفاده شده
"وانس" در بسیاری از محافل سینمایی دنیا نقدهای مثبتی رو دریافت کرده؛ برنده و نامزد جوایز بسیاری شده و حتی در فهرست بهترین فیلمهای سال 2007 قرار گرفته. "وانس" فیلمیست که باید دید. به خاطر جسارت جان کارنی در استفاده از داستانی چنین ساده و پرداخت منحصر به فردش و تبدیل اون به یک اثری که تا مدتها در ذهن شما بمونه. فیلم قصد گفتن هیچ حرف بزرگی رو نداره. راحت و سبکبال بیننده رو به اوج لذت از دیدن یک اثر عاشقانه هدایت می کنه.0
امتیاز: ****
آرش خسرونژاد
7 دی 1386
